Bài soạn tác phẩm Sống chết mặc bay

 - Người đăng bài viết: Đoàn Ngọc Anh  - Chuyên mục :  Đã xem: 2983 

Thcs.daytot.vn giới thiệu Bài soạn tác phẩm Sống chết mặc bay của tác giả Phạm Duy Tốn trong chương trình Ngữ văn lớp 7 cho các em tham khảo .

 

 

SỐNG CHẾT MẶC BAY

( Phạm Duy Tốn )

 

Câu 1. Bố cục : 3 đoạn

-         Đoạn 1 : từ đầu đến “ khúc đê này hỏng mất”. => Nguy cơ đê vỡ và sự chống đỡ của người dân.

-         Đoạn 2 : tiếp -> “ Điếu, mày !” : Quan phụ mẫu vô trách nhiệm, mải mê bài bạc trong khi đi hộ đê.

-         Đoạn 3 : còn lại : Đê vỡ, nhân dân rơi vào cảnh thảm sầu.

 

Câu 2.

a.     Hai mặt tương phản cơ bản :

-         Một bên : người dân vật lộn, chống chọi với mưa gió hết sức căng thẳng, vất vả.

-         Bên còn lại : viên quan đi hộ đê ngồi trong chỗ an toàn, nhàn nhã, mải mê bài bạc, không cho ai quấy rầy ván bài, mặc kệ dân sống chết khi đê vỡ.

b.     Phân tích mỗi mặt :

-         Người dân đi hộ đê : làm việc liên tục từ chiều đến gần một giờ đêm. Họ bì bõm dưới bùn lầy, ướt như chuột lột, ai cũng mệt lử cả.  Mưa tầm tã, nước sông cuồn cuộn, tình cảnh rất thê thảm.

-         Quan : ngồi ở nơi cao ráo, an toàn, hút thuốc, đánh tổ tôm, ăn yến hấp đường phèn, trầu vàng, cau đậu, rễ tía, đồng hồ vàng, dao chuôi ngà, ống vôi chạm, ví thuốc, quản bút, tăm bông…=> Xa hoa, đầy đủ những thứ để hưởng thụ.

c.      Qua hai mặt tương phản, có thể thấy, “ quan phụ mẫu” hiện lên với hình ảnh là một người tàn nhẫn, vô trách nhiệm, chỉ để  ý bản thân, thích hưởng lạc, hưởng cuộc sống xa hoa, vương giả. Đáng lẽ ra quan phải là người đốc thúc nhân dân dộ đê, thì lại vô trách nhiệm ngồi đánh tổ tôm, không thèm để tâm đến thảm cảnh của dân chúng.

d.     Dụng ý tác giả :  tác giả dựng lên cảnh tương phản  nhằm mục đích so sánh, làm nổi bật sự đối lập.  Người có trách nhiệm thì tàn nhẫn, vô tình, vô trách nhiệm. Người dân phải tắm gió, gội mưa hộ đê. Sự vô trách nhiệm của quan dẫn đến hậu quả đê vỡ, quan sung sướng vì nước bài cao. Dân thì đau thương vì ngập lục.

 

Câu 3.

a.     Phép tăng cấp được sử dụng :

-         Cảnh trời mưa : trời mưa tầm tã -> trời vẫn mưa tầm tã trút xuống -> mưa gió ầm ầm.

-         Nguy cơ đê vỡ : khúc đê xem chừng núng thế, hai ba đoạn đã thẩm lậu -> thế đê sao cự lại với thế nước, khúc đê hỏng mất -> đê vỡ.

-         Thế nước : nước dưới sông cuồn cuộn bốc lê -> tiếng ào ào như thác chảy xiết -> nước tràn lênh láng, xoáy thành vực sâu…

-         Cảnh hộ đê : dân phu hàng trăm nghìn con người bì bõm lội bùn từ chiều đến 1 giờ đêm hộ đê, tiếng trống đánh liên thanh, ốc thổi vô  hồi, tiếng người xao xác gọi nhau hộ đê => con dân chân lấm tay bùn, trăm lo nghìn sợ, đem tính mạng ra hộ đê -> mưa gió ầm ầm, dân phu rối rít -> tiếng người kêu rầm rĩ, tiếng trâu bò kêu vang tứ phía => đê vỡ, người bị cuốn trôi, lênh đênh mặt nước, tình cảnh thê thảm.

b.     Sự tăng cấp trong việc miêu tả thái độ ham mê bài bạc của quan :

Viên quan đi hộ đê ngồi trong đình đánh bạc, bao nhiêu người hầu hạ -> quan chơi nhàn nhã, ung dung -> quan gắt khi có người quấy rầy -> quan quát mắng, đòi cách cổ, bỏ tù khi có người báo đê vỡ => quan sung sướng vì ván bài ù.

c.      Nhận xét : việc kết hợp 2 nghệ thuật trên đã bóc trần mạnh mẽ bản chất tàn nhẫn, vô tình, mặt người dạ thú của tên “ quan phụ mẫu”.  Ham đánh bạc là sở thích cá nhân nhưng lại thực hiện nó khi đi hộ đê, khi mà tính mạng, tài sản dân chúng đang bị đe dọa thì đó là sự vô trách nhiệm. Khi đê vỡ, quan vẫn sung sướng vì ù thì sự sung sướng đó là biểu hiện của sự phi nhân tính, lòng lang dạ thú. Nhờ sự kết hợp mà sự phê phán và tố cáo càng thêm sâu sắc.

 

Câu 4.

-         Giá trị hiện thực : truyện ngắn đã phản ánh bộ mặt thật của giai cấp thống trị mà tiêu biểu là tên quan “phụ mẫu”, có vai trò chăm lo cho cuộc sống người dân nhưng chỉ ham mê bài bạc, hết sức vô trách nhiệm, làm cho dân chúng không khổ vì lụt lội.

-         Giá trị nhân đạo : thể hiện ở việc cảm thống với sự vất vả, khốn khổ trước cảnh thiên tai xảy ra, đồng thời tố cáo, phê phán thái độ vô trách nhiệm của viên quan.

-         Giá trị nghệ thuật :

+ Là một trong những truyện ngắn đầu tiên viết bằng chữ quốc ngữ, nhân vật bước đầu có tính cách.

+ Tác giả đã sử dụng kết hợp các biện pháp tương phản, tăng cấp, bình luận trực tiếp để tố cáo, phê phán, xây dựng hình tượng nhân vật.

 


 
Tổng số điểm của bài viết là: 43 trong 11 đánh giá
3.9 - 11 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Mã chống spam   

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Bạn muốn tổ chức thi thử vào lớp 10 khi nào?

Top