Câu hỏi Nghị luận xã hội Đoàn thuyền đánh cá

 - Người đăng bài viết: Thu Trang  - Chuyên mục :  Đã xem: 467 

Daytot.vn hướng dẫn các em Câu hỏi Nghị luận xã hội Đoàn thuyền đánh cá

 

Câu hỏi Nghị luận xã hội Đoàn thuyền đánh cá

* Đoàn thuyền đánh cá là một bức tranh đẹp, một khúc ca hùng tráng, phấn khởi về thiên nhiên và con người. Chính không khí say sưa xây dựng đất nước của những năm khôi phục và phát triển kinh tế, những năm đầu chuẩn bị bước vào kế hoạch năm năm lần thứ nhất(1961-1965) xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, là cơ sở hiện thực làm bay bổng cảm hứng lãng mạn cách mạng cho nhiều bài thơ xuất hiện thời bấy giờ như Xuân Diệu "Muốn trùm hạnh phúc dưới trời xanh- Có lẽ lòng tôi cũng hóa thành ngói mới", Tố Hữu với " biển vui dâng sóng trắng đầu ghềnh" và "cành táo đầu hè rung rinh quả ngọt" giục giã mọi người ra sức xây dựng đất nước. Không gian trong bài thơ tươi sáng, rộn ràng đầy sức sống. Hình ảnh thiên nhiên, con người thật đẹp, thật khí thế, khác với không gian ảm đạm bi thương trong thơ Huy Cận trước 1945. Trên hành trình từ "thung lũng đau thương đến cánh đồng vui", bài thơ ĐTĐC là một bài thơ hiện đại, cách tân đặc sắc của Huy Cận.

* Thơ Huy Cận buồn nhưng không chán nản tuyệt vọng mà vẫn gắn với cuộc sống , vì "yêu đời nên đau đời". Có lẽ vì thế mà sau cách mạng, thơ Huy Cận có sự hòa nhập, vào cuộc dễ dàng hơn so với một số nhà thơ cùng thời khác. Hơn 60 năm hoạt động văn học nói chung và làm thơ nói riêng, với gần 20 tập thơ đi từ nỗi buồn "từ ngàn xưa" đến niềm vui lớn hôm nay, Huy Cận luôn gắn với mạch đời chung của dân tộc. Thơ ông vừa bám với cuộc đời, vừa hướng tới những khoảng không gian rộng xa của tạo vật, vừa trăn trở với cái chết, vừa nâng niu sự sống trước quy luật sinh tử, vừa triết lí suy tư, vừa hồn nhiên thơ trẻ, vừa bay bổng lãng mạn, vừa hiện thực đời thường trong cái khoảnh khắc hữu hạn của đời người vẫn muốn hóa thân vào cái vĩnh cửu, trường sinh...

 (Theo Từ điển tác gia, tác phẩm văn học Việt Nam dùng cho nhà trường)

* Bài thơ là khúc hát ca ngợi thiên nhiên giàu đẹp, ca ngợi con người lao động mới. Âm hưởng của khúc ca ấy vang lên, ngân dài trong suốt cả bài thơ...Câu hát hòa cùng công việc lao động vất vả, gian nan như tiếp thêm sức mạnh, như chắp cánh cho con người bay lên..

* Huy Cận là nhà thơ có biệt tài về khả năng gợi tả không gian, cái không gian mênh mông, hoang vắng của dòng tràng giang với điệp trùng "sóng gợn", với "lớp lớp mây cao", với "nắng xuống trời lên sâu chót vót", "trời rộng, sông dài" của bài thơ Tràng Giang thuở nào đã từng gieo nỗi bâng khuâng, làm khắc khoải bao tâm hồn người đọc nay trở thành một không gian ánh sáng lộng lẫy muôn màu...Nếu coi thơ là vương quốc của trí tưởng tượng thì những câu thơ của Huy Cận đưa con người vào thế giới thần tiên. Trong khung cảnh thiên nhiên mĩ lệ ấy, trên cái sân khấu biển trời huy hoàng, tráng lệ nổi bật lên hình ảnh những đoàn thuyền đánh cá, những con người lao động trên biển. Mọi nguồn ánh sáng đều tập trung chiếu rọi, nhằm điểm tô cho hình ảnh của con người. Vũ điệu của họ là vũ điệu của lao động, mạnh mẽ, tươi vui, khỏe khoắn. Bài ca của họ là bài ca lao động hăng say, sôi nổi, khẩn trương..Sức mạnh của họ không chỉ ở đôi tay khỏe mạnh mà còn ở trí tuệ, ở tinh thần lao động tập thể.

* Cảm hứng bao trùm bài thơ là cảm hứng lãng mạn, nhưng là thứ lãng mạn bắt nguồn từ hiện thực đời sống. Vẫn có không ít những chi tiết thơ gắn với cuộc sống lao động vất vả của người dân biển...Chính lòng yêu thiên nhiên, đất nước và con người lao động; niềm vui, niềm tin tưởng, tự hào trước những đổi thay của cuộc sống và con người đã chắp cánh cho nhà thơ viết nên "khúc tráng ca, ca ngợi con người trong lao động với tinh thần làm chủ, với niềm vui làm say lòng người đọc.

* Tác giả nói về bài thơ: Bài thơ ĐTĐC của tôi được viết trong những năm tháng đất nước bước đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội. Không khí lúc này thật vui, cuộc đời phấn khởi, nhà thơ cũng rất phấn khởi. Cả một vùng than, vùng biển đang hăng say lao động từ bình minh cho đến hoàng hôn và cả từ hoàng hôn cho đến bình minh...Khung cảnh trên biển khi mặt trời tắt không nặng nề tăm tối mà mang vẻ đẹp của thiên nhiên tạo vật trong quy luật vận động tự nhiên của nó...Bài thơ là cuộc chạy đua giữa con người với thiên nhiên, và con người đã chiến thắng. Bài thơ cũng là sự kết hợp giữa hiện thực và lãng mạn. Chất hiện thực của khung cảnh lao động trên biển cả khi vùng biển đã về ta. Và chất lãng mạn thì cũng không phải tưởng tượng nhiều. Ở giữa cảnh trời biển cao rộng đó, với gió với trăng, rồi bình minh và nắng hồng, và đặc biệt là sức người trong lao động đều thực sự mang tính chất lãng mạn, bay bổng..

* "Bài thơ ĐTĐC của tôi được viết trong những tháng năm đất nước bước đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội. Không khí lúc này thật vui, cuộc đời phấn khởi, nhà thơ cũng rất phấn khởi. Cả một vùng than, vùng biển đang hăng say lao động từ bình minh cho đến hoàng hôn và cả từ hoàng hôn cho đến bình minh".

* Lời thơ dõng dạc, điệu thơ cất lên tiếng hát, có cả tiếng gõ thuyền...bài thơ lặp đi lặp lại năm lần chữ hát, thực chất là một bài ca sảng khoái, phối hợp nhạc điệu với những động tác dồn dập, mở ra bằng mặt trời xuống biển, đóng lại bằng mặt trời đội biển mà lên...

                                                      (Xuân Diệu, Lời giới thiệu"Tuyển tập Huy Cận").

* Nét nghệ thuật đặc sắc và nổi bật của ĐTĐC là hình ảnh thơ. Cả bài thơ được dệt bằng nhiều hình ảnh đẹp, đa dạng, rộng lớn và tinh tế với nhiều màu sắc. Hầu như ở khổ thơ nào cũng có những hình ảnh đặc sắc, mới mẻ. Nhà thơ đã sáng tạo hình ảnh từ sự quan sát, cảm nhận chính xác về sự vật kết hợp với sự liên tưởng và trí tưởng tượng mạnh bạo cùng với cảm hứng lãng mạn, bay bổng. Phương thức nghệ thuật chủ yếu và phổ biến để xây dựng hình ảnh trong bài thơ này là so sánh và ẩn dụ, tượng trưng, thêm vào đó là lối phóng đại(ngoa dụ).

                      (Nhiều tác giả, Ôn tập văn học 9).

* Một số ý kiến của Bế Kiến Quốc về bài thơ: .........................

* Từ trước năm 1945, Huy Cận đã được biết đến như một thi sĩ mang "linh hồn trời đất", đã đưa thơ tới "một kích thước mới" là "rung cảm của con người trước vũ trụ" bao la.

* So với những câu thơ được viết từ mươi mười lăm năm trước đó như "con thuyền xuôi mái nước song song", "sông dài trời rộng bến cô liêu", "một chiếc linh hồn nhỏ/mang mang thiên cổ sầu" thì "linh hồn", "rung cảm" ấy bây giờ ở ĐTĐC đã hoàn toàn thay đổi...tươi vui, say mê và tràn ngập ánh sáng..

* Suy nghĩ của em về vẻ đẹp của hình tượng người lao động qua các thời kỳ.

* Suy nghĩ về vấn đề lẽ sống, cống hiến cho đất nước, cho tập thể, cho cái chung..

* Suy nghĩ về mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể.

* Một số câu hỏi tham khảo:

1. Em hiểu như thế nào về các hình ảnh:"Câu hát căng buồm với gió khơi", "Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời"? Những hình ảnh đó góp phần khắc họa hình ảnh người lao động như thế nào?

2. Nhà thơ Huy Cận coi bài thơ của ông là một khúc tráng ca, ca ngợi con người trong lao động với tinh thần làm chủ, với niềm vui". Em hãy viết một bài văn minh họa cho ý kiến đó của ông.

3. Năm 1939, trong bài thơ Tràng giang, Huy Cận đã tả cảnh hoàng hôn trên sông bằng hai câu thơ:

            Nắng xuống trời lên sâu chót vót

            Sông dài trời rộng bến cô liêu

Còn trong bài ĐTĐC, cảnh hoàng hôn trên biển lại được nhà thơ miêu tả:

           Mặt trời xuống biển như hòn lửa

           Sóng đã cài then đêm sập cửa.

Hãy so sánh cảm nhận về thiên nhiên của Huy Cận trong những câu thơ trên?

  • Hình ảnh mặt trời được lặp lại trong hai khổ thơ mở đầu và kết thúc có ý nghĩa như thế nào?
  • Sự hòa hợp giữa thiên nhiên và con người trong bài thơ?
  • Bài thơ có sự kết hợp giữa hiện thực và lãng mạn. Em hãy làm rõ?
  • Qua bài thơ của Huy Cận, hãy chứng minh nhận xét sau của nhà nghiên cứu Trần Khánh Thành:"Hồn thơ Huy Cận vừa hướng tới những khoảng rộng xa của vũ trụ vừa da diết gắn bó với cuộc đời gần gũi thân thương
  • Tìm hiểu thêm:

    Cảm nhận hình ảnh người bà trong bài thơ Bếp lửa

    Vẻ đẹp con người lao động trong Đoàn thuyền đánh cá


     
    Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
    Click để đánh giá bài viết

      Ý kiến bạn đọc

      Ẩn/Hiện ý kiến

    Mã chống spam   

    Những tin mới hơn

     

    Những tin cũ hơn

    Thăm dò ý kiến

    Bạn muốn tổ chức thi thử vào lớp 10 khi nào?

    Top