CÂU HỎI NGHỊ LUẬN XÃ HỘI VÀ NHẬN ĐỊNH LẶNG LẼ SA PA

 - Người đăng bài viết: Thu Trang  - Chuyên mục :  Đã xem: 1244 

Daytot.vn hướng dẫn LÀM CÂU HỎI NGHỊ LUẬN XÃ HỘI VÀ NHẬN ĐỊNH LẶNG LẼ SA PA

 

CÂU HỎI NGHỊ LUẬN XÃ HỘI VÀ NHẬN ĐỊNH LẶNG LẼ SA PA 

1. Tập trung nhiệt thành ca ngợi những con người lao động mới, dám nghĩ, dám làm, không sợ khó khăn gian khổ, say mê trong lao động sáng tạo, nhân hậu và tha thiết yêu cuộc sống...Truyện của Nguyễn Thành Long hấp dẫn người đọc bằng giọng văn trong sáng, giàu chất thơ, nhẹ nhàng, thoải mái, cốt truyện tưởng như đơn giản mà giàu ý nghĩa khái quát...Tuy tính cách và nghề nghiệp của các nhân vật khác nhau nhưng tất cả đều có chung một thái độ sống, lao động, làm việc và cống hiến hết mình cho Tổ quốc một cách vô tư, âm thầm, lặng lẽ. Đó là một truyện ngắn hay và tiêu biểu cho phong cách Nguyễn Thành Long: nhẹ nhàng, kín đáo mà rất sâu sắc và thấm đẫm chất thơ.

                 ( Từ điển tác giả, tác phẩm văn học Việt Nam dùng trong nhà trường).

2. Cảnh thơ mộng, người mộng mơ. Tất cả, từ bác lái xe đến các hành khách, ông họa sĩ, cô kĩ sư...Dường như trên chuyến xe ấy, mọi người đang đi tìm một điều gì thật giản dị nhưng cũng thật thiêng liêng, những khát vọng, những háo hức...Đọc văn, có cảm giác được lần lần ngắm những tác phẩm hội họa lung linh, kì ảo:"Nắng bây giờ đã bắt đầu len tới, đốt cháy rừng cây. Những cây thông chỉ cao quá đầu, rung tít trong nắng những ngón tay bằng bạc dưới cái nhìn bao che của những cây tử kinh thỉnh thoảng nhô cái đầu màu hoa cà lên trên màu xanh của rừng. Mây bị nắng xua, cuộn tròn lại từng cục, lăn trên các vòm lá ướt sương, rơi xuống đường cái, luồn cả vào gầm xe...". Ôi, phong cảnh đẹp biết nhường nào! Còn con người thì ta đã thấy, mỗi chân dung, mỗi lời nói, ý nghĩ, hành động đều như ngân lên những vang âm ngọt ngào êm ái. Mỗi chữ, mỗi câu trong tác phẩm có hình khối, đường nét, màu sắc, đậm chất hội họa. Văn xuôi truyện ngắn mà giàu nhịp điệu, âm thanh, êm ái, mang âm hưởng của một bài thơ.

                                  ( Vũ Dương Quỹ, Những vang âm trong lặng lẽ, Bình giảng văn học lớp 9)

3. NTL là một cây bút truyện ngắn nhưng vẻ đẹp nghệ thuật không nằm ở những phát hiện sắc sảo-táo bạo xung đột mạnh mẽ mà nghiêng về tạo dựng chất thơ nhẹ nhàng trong trẻo lặng thầm, kín đáo nhưng vẫn có sức vang ngân sâu rộng, lâu bền.

4. Mỗi truyện ngắn của NTL tương tự như một mảng đời, một trang đời, một nét của cuộc sống chắt ra. Ta thường gặp ở NTL những nhận xét nho nhỏ như nhắc khẽ người đọc.

5. Một số câu văn, đoạn văn hay trong tác phẩm.

6. Một số câu hỏi và bài tập tham khảo:

6.1. Những âm vang từ Lặng lẽ Sapa của Nguyễn Thành Long.(Vang âm từ những cuộc đời, những suy nghĩ đẹp...)

6.2. "Mỗi truyện ngắn của NTL tương tự như một mảng đời, một trang đời, một nét của cuộc sống chắt ra. Ta thường gặp ở NTL những nhận xét nho nhỏ như nhắc khẽ người đọc.". Hãy chứng minh nhận định trên qua tác phẩm "Lặng lẽ Sapa".

6.3 Trong truyện ngắn LLSP, NTL có viết:"Trong cái im lặng của Sapa, dưới những dinh thự cũ kĩ của Sapa, Sapa mà chỉ nghe tên người ta đã nghĩ đến việc nghỉ ngơi, có những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước". Hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.

6.4 Vẻ đẹp con người trong tác phẩm LLSP

6.5 "Bắt rễ ở cuộc đời hằng ngày của con người, văn nghệ lại tạo được sự sống cho tâm hồn con người"(Nguyễn Đình Thi). Em hiểu nhận định trên như thế nào và chứng minh nhận định đó qua tác phẩm LLSP.

6.6  Trong tác phẩm LLSP, hai lần tác giả nhắc đến nỗi "thèm người" của  nhân vật anh thanh niên. Đó là lần bác lái xe giới thiệu với ông họa sĩ và cô kĩ sư về anh thanh niên...Và một lần anh thanh niên tâm sự với ông họa sĩ:"Còn người thì ai mà chả thèm hả bác..."

         Điều ấy có ý nghĩa gì?

6.7 Nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn LLSP chủ yếu được miêu tả từ điểm nhìn nào? Nêu tác dụng của cách miêu tả đó?

6.8 Phân tích vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật anh thanh niên qua đoạn trích sau:"Hồi chưa vào nghề, những đem bầu trời đen kịt...Cháu bỗng dưng tự hỏi: Cái nhớ xe, nhớ người ấy thật ra là cái gì vậy? Nếu là nỗi nhớ phồn hoa đô hội thì xoàng"

6.9 Nhà văn Nga Pau-tốp-xki có câu nói nổi tiếng:"Niềm vui của nhà văn chân chính là niềm vui của người dẫn đường vào xứ sở của cái đẹp". Em hiểu nhận định trên như thế nào? Chứng minh qua tác phẩm LLSP.

6.10 "Lặng lẽ Sapa là một thiên truyện ấm áp tình người".

Với nội dung trên, hãy viết một đoạn văn theo cách tổng phân hợp để làm sáng tỏ.

( LLSP là một thiên truyện ấm áp tình người, các nhân vật trong truyện đều quan tâm  đến người khác, sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ nhau, nhìn ra những nét tốt đẹp ở người khác...)

6.11 "Hơn bao nhiêu người khác, ông biết rất rõ sự bất lực của nghệ thuật, của hội họa trong cuộc hành trình vĩ đại là cuộc đời. Ông thấy ngòi bút bất lực trên từng chặng đi nhỏ của ông, nhưng nó là một quả tim nữa của ông, hay chính quả tim cũ được đề cao lên, do đó mà ông khao khát, mà ông thêm yêu cuộc sống"

- Đoạn văn được trích từ tác phẩm nào? Của ai? Nhân vật được nói tới là ai và có vai trò gì trong tác phẩm?

- Hãy lí giải vì sao nhân vật ấy "biết rất rõ sự bất lực của nghệ thuật, của hội họa trong cuộc hành trình vĩ đại là cuộc đời". Từ sự lí giải đó, theo em, nhà văn muốn gửi gắm điều gì ở đây?

(        Nhân vật ông họa sĩ tuy là nhân vật phụ nhưng có vai trò quan trọng trong truyện bởi câu chuyện được kể chủ yếu theo điểm nhìn của nhân vật này, qua đó gửi gắm tư tưởng, tình cảm, cảm xúc của nhà văn.

          Niềm hạnh phúc của người nghệ sĩ trên hành trình sáng tạo nghệ thuật bắt được cái mạch của cuộc sống, tìm được cảm hứng và nguyên mẫu của tác phẩm mình đang ấp ủ.

Nỗi suy tư, trăn trở của người họa sĩ là làm thế nào để thể hiện một cách chân thực, sinh động vẻ đẹp của con người, của cuộc đời.

Ý thức sâu sắc về sự nhọc nhằn của sáng tạo nghệ thuật và sẵn sàng đương đầu với thử thách.)

6.12. Tác giả NTL có viết:"Nghĩ cho cùng, LLSP là một bức chân dung...". Em hiểu như thế nào về bức chân dung ấy? Hãy làm rõ vẻ đẹp của bức chân dung ấy?

(Đó là bức chân dung đẹp đẽ-gương mặt tinh thần có sức tỏa sáng của anh thanh niên...Con người có lí tưởng sống, suy nghĩ và tình cảm đẹp, hành động đẹp, phong cách sống đẹp, tiêu biểu cho những con người lao động ở Sapa, chân dung những con người mới trong một thời kì lịch sử gian lao mà hào hùng của đất nước.)

6.13 Cảm nhận của em về nhân vật anh thanh niên qua đoạn trích sau:

"Quê cháu ở Lào Cai này thôi. Năm trước, cháu tưởng cháu được đi xa lắm cơ đấy, hóa lại không....Không, không, đừng vẽ cháu! Để cháu giới thiệu với bác những người khác đáng cho bác vẽ hơn."

(Cảm nhận được những vẻ đẹp sau của anh thanh niên:

  • Nhiệt tình, hăm hở cống hiến
  • Đóng góp tích cực cho cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước.
  • Khiêm nhường, vô tư, hồn nhiên
  • Tình cảm gia đình và tình cảm yêu nước hòa quyện, gắn bó.
  • Có quan niệm sống tích cực. lí tưởng sống đẹp)

6.14 Cũng trong đoạn văn ở câu 6.13, anh thanh niên có nói :" Nhưng từ hôm ấy cháu sống thật hạnh phúc". Em hiểu như thế nào về niềm hạnh phúc của anh thanh niên? Quan niệm của em về hạnh phúc?

( - Anh đã góp phần phát hiện đám mây khô giúp không quân ta hạ máy bay phản lực Mĩ trên cầu Hàm Rồng. Đó là niềm vui được cống hiến, được làm việc có ích cho đất nước.

  • Còn một lí do nữa khiến anh vui sướng là bằng sự làm việc hăng say, nhiệt tình, anh đã lập chiến công và có thể thi đua cùng người cha đang trực tiếp tham gia chiến đấu. Niềm hạnh phúc của chàng trai trẻ là được cùng sống và làm việc với những người thân yêu nhất vì mục đích cao cả: xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
  • Từ việc cảm nhận niềm hạnh phúc của anh thanh niên trong đoạn văn trên, HS nêu quan niệm riêng của mình về hạnh phúc. Chú ý quan niệm ấy phải phù hợp với lứa tuổi và hoàn cảnh sống hiện tại: là học sinh ngồi trên ghế nhà trường, sống trong thời bình.)

6.15 Trong tác phẩm, tác giả để nhân vật bác lái xe giới thiệu anh thanh niên là người cô độc nhất thế gian. Mục đích của tác giả là gì? Em có đồng ý với ý kiến đó của bác lái xe không? Nếu được sửa lại em sẽ thay từ cô độc bằng từ nào?

( - Mục đích tạo ấn tượng cho người đọc, giới thiệu cuộc sống đặc biệt của anh thanh niên, cũng cho thấy bác lái xe rất hiểu và thông cảm với anh thanh niên.

- Cô độc là chỉ có một mình, tách khỏi mọi liên hệ với mọi người xung quanh. Anh thanh niên sống một mình trên núi cao, nhưng anh vẫn có mối liên hệ với xung quanh...anh không tách biệt với mọi người, với cuộc sống lao động và chiến đấu của đất nước, sống hăm hở, nhiệt tình, ý nghĩa. Do đó, việc tác giả để bác lái xe giới thiệu về anh thanh niên như vậy là có dụng ý.)

6.16 Cảm nhận của em về tâm trạng cô gái trong đoạn văn sau:

" Một ấn tượng hàm ơn khó tả dạt lên trong lòng cô gái. Không phải chỉ vì bó hoa rất to sẽ theo cô  trong chuyến đi thứ nhất...Mà còn vì một bó hoa nào khác nữa, bó hoa của những háo hức và mơ mộng"

( - Cô biết ơn anh thanh niên vì chính cuộc sống của anh, chính vẻ đẹp tâm hồn anh đã khơi dậy trong cô tình yêu cuộc sống, đã đánh thức nhiệt tình tuổi trẻ và niềm tin vào cuộc đời tưởng đã nguội tắt sau những đổ vỡ...Bó hoa được nhắc đến trong đoạn văn vừa là bó hoa thực cô được anh thanh niên hái tặng, vừa là niềm vui sướng, nỗi xao xuyến, niềm hạnh phúc đang âm thầm nảy nở trong cô...Sau chuyến đi Sapa, cuộc sống của cô hẳn sẽ hứa hẹn nhiều niềm vui, nhiều ý nghĩa mới mẻ..Tác giả miêu tả tâm trạng cô gái để một lấn nữa ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn anh thanh niên: một vẻ đẹp bình dị nhưng có sức lan tỏa, lay động đối với những người xung quanh dù chỉ một lần gặp gỡ. Những cảm xúc của cô gái như một thứ ánh sáng rọi vào bức chân dung của anh thanh niên để làm bừng lên những vẻ đẹp bình dị mà cao cả.)

6.17 Tìm và chép lại một câu văn thể hiện chủ đề của tác phẩm. Theo em, các đoạn văn miêu tả thiên nhiên Sapa sau đây có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện chủ đề của tác phẩm?

- Nắng bây giờ bắt đầu len tới, đốt cháy rừng cây. Những cây thông chỉ cao quá đầu....luồn cả vào gầm xe.

- Lúc bấy giờ, nắng đã mạ bạc cả con đèo...thấy mình rực rỡ theo.

6.18 Trong truyện ngắn LLSP, nhân vật ông họa sĩ đã nghĩ về anh thanh niên:"Chao ôi, bắt gặp một con người như anh ta là một cơ hội hãn hữu cho sáng tác.."

Hãy lấy ý trên làm câu chủ đề, triển khai thành một đoạn văn ngắn khoảng 15 câu

6.19 Nghệ thuật viết văn đúng là "nghệ thuật của những chi tiết"(nói theo Sê-Khốp). Sự lựa chọn chi tiết đắt giá có khả năng nói được nhiều về tính cách nhân vật , thể hiện tài quan sát, tài kể chuyện của người viết. Trong "Lặng lẽ Sapa", người đọc có thể tìm thấy rất nhiều những chi tiết như thế. Hãy chứng minh.

6.20 Lặng lẽ Sapa của Nguyễn Thành Long  và Những ngôi sao xa xôi của Lê MinhKhuê là những  truyện ngắn hay đã khám phá, ca ngợi vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.    Hãy phân tích nhân vật anh thanh niên và nhân vật Phương Định trong sự đối sánh để làm rõ những khám phá, sáng tạo riêng của mỗi tác phẩm trong việc thể hiện chủ đề chung đó.

(- Cả hai nhân vật đều sống, lao động, chiến đấu trong hoàn cảnh nhiều khó khăn, thử thách.

 - Đều có những phẩm chất cao đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam giai đoạn lịch sủ này

- Có sự giống nhau đó là do: hai tác phẩm đều được các tác giả khai thác từ hiện thực cuộc sống chiến đấu của thế hệ trẻ Việt Nam thời kì ấy. Hai nhân vật đều được xây dựng từ cảm hứng ngợi ca, khẳng định những con người mới, một đặc điểm nổi bật của nền văn học Việt Nam những năm kháng chiến chống Mĩ.

* Những nét riêng:

- Mỗi nhân vật sống trong một hoàn cảnh thực tế khác nhau:

+ Anh thanh niên sống một mình trên đỉnh Yên Sơn...

+ Phương Định cùng đồng đội sống và chiến đấu trên một cao điểm ác liệt của tuyến đường Trường Sơn...

- Hai nhân vật được tập trung khám phá ở những vẻ đẹp khác nhau:

+   Anh thanh niên: mộc mạc, bình dị, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc, yêu lao động, có lí tưởng sống cao đẹp, khiêm tốn, thành thực, cởi mở, biết quan tâm tới mọi người..

+ Phương Định: cô gái Hà Thành dũng cảm, không quản ngại hi sinh; sống gắn bó, chan hòa, yêu thương đồng chí đồng đội, hồn nhiên, lạc quan, trong sáng và mơ mộng...

- Cách xây dựng nhân vật:

+   Nhân vật anh thanh niên: được đặt vào tình huống bất ngờ, thú vị, được soi chiếu dưới góc nhìn của các nhân vật khác; cách kể chuyện tự nhiên, sự kết hợp tự sự, trữ tình, bình luận

6.21 Lặng lẽ Sapa là câu chuyện viết để ngợi ca những con người lao động mới đang ngày đêm lặng lẽ làm việc hết mình cho đất nước. Cái đẹp mà Nguyễn Thành Long muốn nói đến trong câu chuyện của ông không nằm ở sự phi thường, trái lại, nó hiện diện ngay trong cuộc sống bình thường của mỗi con người. Hãy chứng minh.

6.22 Rất dễ nhận thấy cái đẹp của các nhân vật trong Lặng lẽ Sapa, nhất là nhân vật anh thanh niên là cái đẹp được lí tưởng hóa.

6.23 Trong truyện ngắn LLSP, NTL đã để cho nhân vật ông họa sĩ suy nghĩ về nhân vật anh thanh niên như sau:

"Người con trai ấy đáng yêu thật, nhưng làm cho ông nhọc quá....Những điều suy nghĩ đúng đắn bao giờ cũng có những vang âm, khơi gợi bao điều suy nghĩ trong óc người khác, có sẵn mà chưa rõ ràng hay chưa được đúng". Vận dụng những hiểu biết về tác phẩm, hãy viết một bài nghị luận để nói về "những điều anh suy nghĩ" và về 'những điều làm cho người ta nghĩ về anh" nhằm làm rõ chủ đề của tác phẩm.

Tìm hiểu thêm:

Chất trữ tình trong Lặng lẽ Sa Pa

Cảm nhận hình ảnh người bà trong bài thơ Bếp lửa


 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Mã chống spam   

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Bạn muốn tổ chức thi thử vào lớp 10 khi nào?

Top