Từ địa phương là gì ?

 - Người đăng bài viết: Thu Trang  - Chuyên mục :  Đã xem: 210 

Daytot.vn giới thiệu cho các em kiến thức Từ địa phương là gì ?

 

Từ địa phương là gì ? 

          5.1. Quan niệm về từ địa phương.

          Từ địa phương là những từ được sử dụng hạn chế ở một hoặc vài địa phương nào đó. Từ địa phương là một bộ phận của phương ngữ. Phương ngữ là ngôn ngữ của một địa phương bao gồm cả mặt ngữ âm, từ vựng lẫn ngữ pháp.

         Nguyên nhân xuất hiện chủ yếu của từ địa phương là do sự phân hoá về dân cư, địa lí và hàng rào kinh tế. Ngoài ra sự phân hóa về mặt chính trị, xã hội cũng là một nhân tố khác tác động đến sự hình thành của phương ngữ .

          5.2. Vấn đề phân chia các vùng phương ngữ trong tiếng Việt:

            Có hai xu hướng phân chia khác nhau:

                   -Xu hướng thứ nhất, phân chia thành ba vùng phương ngữ. Bao gồm các phương ngữ sau:

                       +Phương ngữ Bắc Bộ gồm phương ngữ các vùng từ Thanh Hoá trở ra.

                         + Phương ngữ Trung Bộ gồm phương ngữ các vùng từ Nghệ An trở vào.

                        +Phương ngữ Nam Bộ gồm các phương ngữ các vùng từ Sông Bé trở vào.

                   - Xu hướng thứ hai, phân chia thành bốn vùng phương ngữ. Bao gồm các phương ngữ cụ thể sau:

                        + Phương ngữ Bắc Bộ bao gồm các từ ngữ được sử dụng ở trung tâm Hà Nội và các tỉnh phía Bắc đến Thanh Hóa.

                         +Phương ngữ Bắc Trung Bộ bao gồm phương ngữ các vùng từ Nghệ Tĩnh đến Bình Trị Thiên.

                        + Phương ngữ Nam Trung Bộ bao gồm phương ngữ các vùng từ Quảng Nam, Ðà Nẵng đến Thuận Hải.

                        + Phương ngữ Nam Bộ bao gồm phương ngữ vùng Ðông Nam Bộ và Tây Nam Bộ. Phương ngữ Nam Bộ kéo dài từ Ðồng Nai, Sông Bé đến Mũi Cà Mau. trung tâm của phương ngữ Nam Bộ là thành phố Hồ Chí Minh.

         5.3. Phân loại từ địa phương:

          Có thể thấy có một số kiểu từ địa phương sau:

                   -Từ địa phương không có sự đối lập với từ vựng toàn dân.

          Ðó là những từ ngữ biểu thị những sự vật, hiện tượng, những hoạt động, cách sống riêng biệt chỉ có ở một địa phương nào đó chứ không phổ biến đối với toàn dân, do đó không có từ song song trong ngôn ngữ toàn dân.

                      Thí dụ:

                       +Từ địa phương Nam Bộ: Chôm chôm, sầu riêng. măng cụt, chao, tràm,  đước,...

                       + Từ địa phương Bắc Trung Bộ: chẻo, cối, khoé, nhút, thưng,..

                   -Từ địa phương có sự đối lập với từ vựng toàn dân toàn dân.

                     Kiểu này có thể chia ra hai loại nhỏ. Căn cứ vào hai mặt ngữ âm và ngữ nghĩa của chúng.

                     +Từ địa phương đối lập về mặt ý nghĩa.

          Những từ ngữ này về ngữ âm giống với từ ngữ tương ứng trong ngôn ngữ văn học toàn dân, nhưng ý nghĩa khác nhau. Ví dụ:

  Từ ngữ                Ngôn ngữ toàn dân                  Nghĩa trong phương ngữ

-cậu                    - Em trai mẹ                               - Hải Hưng: Anh trai của mẹ.

-té                       -Hắt nước                                   - Nam Bộ: ngã.

          ở các từ ngữ địa phương kiểu trên cần phân biệt hai trượng hợp: -Từ địa phương và từ toàn dân vốn cùng một nguồn gốc, nhưng có sự biến dổi về nghĩa. Sự biến đổi này diễn ra theo hướng mở rộng (Thí dụ: nón = nón+ mũ), hoặc chuyển đổi trong phạm vi cùng một trường nghĩa (Thí dụ: chén=bát, mận= roi ). - Từ địa phương và từ toàn dân đồng âm với nhau chứ không có quan hệ nguồn gốc.Thí dụ giữa té (hắt nước ) và té (ngã ).

                   - Từ địa phương có sự đối lâp về mặt ngữ âm. Kiểu này có thể chia ra làm hai loại nhỏ, căn cứ vào mức độ khác biệt về ngữ âm so với từ ngữ toàn dân tương ứng.

             + Các từ ngữ địa phương có hình thức ngữ âm khác hoàn toàn với từ ngữ tương ứng trong ngôn ngữ toàn dân.

          Thí dụ:

   - Toàn dân     - Hải Hưng      - Thanh Hóa     - Nghệ Tĩnh       -Nam Bộ 

        bà                                          mậu                   mụ                                      

        cá quả                                                            cá tràu              cá lóc

        lợn                ỉn                                                                        heo

        đầu               chốc                                           trốc

        tao                                         choa                  choa

        không                                                              nỏ                    hổng

        thuyền                                                             nốc                  ghe

        xoan                                      cây đu               sầu đâu

             +Các từ ngữ địa phương có hình thức ngữ âm khác bộ phận với từ ngữ tương ứng trong ngôn ngữ toàn dân. Thí dụ:

   - Toàn dân   - Hải Hưng     - Thanh Hóa        - Nghệ Tĩnh   - Nam Bộ

      đu đủ                                   thù đủ                 thu đủ

     chào mào     chốc mào                                      chúc mào

      gà                kê                      kha

      trâu              râu                    tru                          tru

      lưới                                       lái                           lái   

      thật                                                                                           thiệt

      sinh                                                                                           sanh

          Từ địa phương là bộ phận của ngôn ngữ toàn dân. Tuy nhiên cần chú ý là ranh giới giữa từ địa phương và từ toàn dân rất sinh động. Từ địa phương chủ yếu là từ vựng khẩu ngữ, cần sử dụng nó đúng chỗ, đúng lúc để đảm bảo tính đúng đắn, tính trong sáng của văn bản được tạo lập.

`        Tóm lại, thuật ngữ khoa học kỹ thuật, từ nghề nghiệp, biệt ngữ và từ địa phương là những nhánh phụ của ngôn ngữ toàn dân. Sau thời gian được thử thách, những yếu tố được đánh giá là tích cực sẽ được bổ sung vào ngôn ngữ toàn dân, làm giàu cho ngôn ngữ toàn dân.

          Do phạm vi sử dụng của chúng hạn chế cho nên cần chú ý đến loại phong cách ngôn ngữ phù hợp với từng lớp từ để có thể sử dụng chúng được tốt, đồng thời phát huy được hiệu quả của chúng.


 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Mã chống spam   

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Top